ابراهيم عاملي ( موثق )
452
تفسير عاملي ( فارسي )
« الَّذِينَ » اختلاف است : بعضى گفتهاند مقصود آنهائى است كه در آيت جلو گفته شده است « لا تَطْرُدِ الَّذِينَ » و منع شده است از طرد آنها . و قول ديگران آن است كه براى جواب آنها كه در برابر گناهان خود از پيغمبر كسب تكليف كردهاند اين آيه نازل شده است و عدّه اى ديگر گفتهاند مقصود آن مردم مؤمن است كه از پيغمبر تقاضا كردند : فقيرهاى مؤمن را نزد خود راه ندهد ، و چون اين خواهش گناه بود ، خدا آمرزيد آنها را و به اين آيه آن را اعلام كرد . مجمع البيان : قارىهاى مدينه همزه ى « انّه » را با فتح « فانّه » با كسر خواندهاند ، و عاصم و ابن عامر و يعقوب هر دو را با فتح قرائت كردهاند ، و باقى قاريها در هر دو بكسر خواندهاند . و در جهت نزول اين آيه اختلاف است بعضى گفتهاند براى چند نفر از اصحاب پيغمبر نازل شد كه جعفر و حمزه و مصعب ابن عمير و عمّار ياسر از آن عدّه هستند ، و بعضى گفتهاند براى آن كسانى نازل شد كه از گناهان خود توبه كردند ، و همين معنى از حضرت امام صادق عليه السّلام روايت شده است . « فَقُلْ سَلامٌ عَلَيْكُمْ » 54 مجمع : در معنى اين جمله چند معنى گفتهاند 1 - حسن بصرى گفته است : فرمان است به پيغمبر كه از جانب خدا به آنها سلام كند ، پس اين جمله دعا و سلام است از خدا به مؤمنين ، 2 - جبّائى گفته است : به پيغمبر دستور داده شده است كه به آنها سلام كند تا موجب احترام آنها باشد . 3 - مقصود از اين جمله قبول عذر آنها است و خوشخبرى بر سلامتىشان . « كَتَبَ رَبُّكُمْ عَلى نَفْسِه » 54 ابو الفتوح : خداوند چند چيز بر بنده معين كرده است و به صورت مجهول اعلام شده است مثل « كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيامُ و كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِتالُ و كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِصاصُ » . كه قصاص و جنگ و روزه بر شما نوشته شد ، گفته است ، و نگفته است : من نوشتم لكن آنچه بر خود معيّن كرده است به صورت معلوم و وظيفه ى خود گفته است كه « كَتَبَ عَلى نَفْسِه الرَّحْمَةَ » گفته شده است . تفسير حسينى : امام قشيرى فرمود : اگر ملك بر تو زلَّت مىنويسد ، ملك